head

 

 

 

 
วันที่ 06 กันยายน 2553 In-house Training หลักสูตร จป.บริหาร/ จป.หัวหน้างาน/ และคณะกรรมการความปลอดภัยฯ/ด้วยวิทยากรคุณภาพ มากประสบการณ์ในราคาพิเศษ
 
menu
การป้องกันศีรษะ
การป้องกันดวงตา
การป้องกันหู
ความสะอาดและเป็นระเบียบเรียบร้อย
การป้องกันมือ
ความกระชับของอุปกรณ์ป้องกันระบบหายใจ
การดูแลรักษาอุปกรณ์ป้องกันระบบหายใจ
ทำอย่างไรให้ Safety Talk ประสบความสำเร็จ
ถังดับเพลิง
ความผิดปกติของกล้ามเนื้อและกระดูก - งานเชื่อมโลหะ
 
 
 
 
 
     
 
รายงาน จป.
กระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคม
กระทรวงอุตสาหกรรม
กระทรวงสาธารณสุข
กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
กระทรวงพลังงาน
การนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย
กระทรวงมหาดไทย
กรมธุรกิจพลังงาน
 
รายงานสิ่งแวดล้อม
กระทรวงพลังงาน
กระทรวงอุตสาหกรรม
กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี่
การนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย
   
 
  mainpage
ความปลอดภัย
อาชีวอนามัย
สิ่งแวดล้อม
ทั่วไป
 



   
 

 
     
 
 
 


 
 
รายละเอียคู่มือความปลอดภัย
 
 
สารอันตรายและวัตถุมีพิษ

วัตถุที่ใช้อยู่ทั่วไปในสถานที่ทำงานมักเรียกได้ว่าเป็นทั้งสินค้าอันตรายและวัตถุมีพิษ  เราไม่ควรจะยึดติดกับชื่อที่แตกต่างกัน   เพราะมักจะทำให้สับสนและยากที่จะเข้าใจ  วัตถุที่ใช้ในสถานที่ทำงานสามารถแยกประเภทเป็นทั้งสองอย่างในเวลาเดียวกัน  การใช้งานให้ถูกประเภทนั้นสำคัญน้อยกว่าการควบคุมอย่างถูกวิธี
            ในปี พ.ศ.2493 สหประชาชาติได้ตกลงให้มีการติดฉลากสำหรับการขนส่งสินค้าอันตราย  สินค้าดังกล่าวจะมีการติดเครื่องหมายเฉพาะและหมายเลขของสหประชาชาติเพื่อให้ได้รับอนุญาตในการขนส่งอย่างปลอดภัยไปทั่วประเทศ   ข้อตกลงดังกล่าวครอบคลุมถึงการขนส่งทุกรูปแบบ ทางรถ ทางรถไฟ ทางทะเล และทางอากาศ  วัตถุที่อยู่ภายใต้ข้อตกลงต้องดำเนินการตามมาตรฐานที่กำหนด  สินค้าอันตรายสามารถทำให้เกิดความเสียหายร้ายแรงต่อทรัพย์สิน สิ่งแวดล้อมและผู้คนมากมาย ผลกระทบมักเกิดขึ้นกะทันหันและร้ายแรงโดยการระเบิด การเกิดไฟไหม้หรือการเกิดควันพิษ สินค้าอันตรายรวมถึงวัตถุที่คุ้นเคยกันดี เช่น น้ำมันปิโตเลียม เคโรซีน ก๊าซLPG อะเซทิลีน สีบางประเภทและยาฆ่าแมลง กรดและโซดาไฟ  โดยทั่วไปแล้ววัตถุดังกล่าวปลอดภัยหากเก็บ ขนส่งและใช้อย่างถูกวิธี  ปัญหาจะเกิดขึ้นก็ต่อเมื่อมีอุบัติเหตุซึ่งมักจะทำให้เกิดปัญหาร้ายแรง  ระบบการเคลื่อนย้ายวัตถุที่ถูกจำแนกว่าเป็นสินค้าอันตรายที่เป็นสากลนั้นมีขึ้นเกือบห้าสิบปีแล้ว และยังคงใช้งานได้ดี แต่หลังจากนั้นมาในมุมมองของผู้ที่ทำงาน ต้องการให้มีการแยกประเภทอื่นๆด้วย เมื่อจำนวนของสารเคมีมากมายได้หลั่งไหลเข้ามาสู่สถานที่ทำงาน การจำแนกวัตถุอันตรายก็มากตามไปด้วย อาจพูดได้ว่าไม่มีสถานที่ทำงานที่ใดในประเทศที่ปลอดจากวัตถุมีพิษ 
            ทุกคนในที่ทำงานมีโอกาสที่จะสัมผัสกับวัตถุมีพิษ การที่จะเกิดอันตรายได้นั้น วัตถุมีพิษต้องเข้าสู่ร่างกายหรือสัมผัสกับร่างกาย โดยสามารถเกิดขึ้นได้สามทาง โดยการหายใจ การกลืนกิน หรือการดูดซึมผ่านทางผิวหนัง บางครั้งผลกระทบสามารถเกิดขึ้นได้ในทันที เช่น อาการไหม้จากการสัมผัสกับกรด หรือใช้เวลานาน อย่างโรคมะเร็งที่เกิดจากการการสัมผัสกับสารละลาย  ผลที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็วเรียกว่าอาการเฉียบพลัน ผลที่เกิดขึ้นอย่างช้าๆเรียกว่าอาการเรื้อรัง

หลักการพิจารณาแยกประเภทจากชื่อที่เรียก
การแยกประเภทสินค้าอันตรายสำหรับวัตถุที่ขนส่งเป็นจำนวนมากซึ่งหากเกิดอุบัติเหตุขึ้นจะมีผลกระทบรุนแรงและรวดเร็วต่อผู้คน ทรัพย์สินและสิ่งแวดล้อม
            ในทางกลับกัน วัตถุมีพิษถูกใช้ในที่ทำงานส่วนใหญ่อยู่ทุกวัน วัตถุดังกล่าวสามารถทำอันตรายกับผู้คนหากสัมผัสกับร่างกาย ผลกระทบสามารถเกิดขึ้นโดยเฉียบพลันทันทีหรือค่อยๆเกิดขึ้นช้าเป็นเวลานาน   ในกรณีที่เป็นอย่างเรื้อรัง การควบคุมสินค้าอันตรายและวัตถุที่เป็นพิษดูเหมือนจะเป็นหน้าที่ของทุกคนในที่ทำงาน อันตรายที่เผชิญนั้นแตกต่างกันไปและไม่สามารถเห็นได้ชัดเสมอไป เป็นเรื่องยากที่จะแยกแยะและวิธีการในการควบคุมก็ยังคงเป็นปริศนา
            ตัวอย่างที่ดีอย่างหนึ่งคือ น้ำมันปิโตรเลียม เมื่อมีการขนส่งน้ำมันไปยังปั๊มน้ำมันโดยรถบรรทุกน้ำมัน น้ำมันถูกระบุว่าเป็นสินค้าอันตราย ต้องมีการทำสัญลักษณ์และคำเตือนที่ถูกต้องไว้ที่รถบรรทุก แต่ถังน้ำมันที่เก็บไว้หลังโรงงานซึ่งจะถูกรินมาใช้กับเครื่องจักรและอุปกรณ์ทีละน้อยเป็นทั้งสินค้าอันตรายและวัตถุมีพิษ 
            นอกจากสถานที่ตั้งที่ต่างกันแล้ว จำนวนที่แตกต่างก็มีส่วนต่อการจัดการกับอันตรายของโรงงานและปั๊มน้ำมันนั้นเหมือนกัน โดยมีหลักในการระบุความเสี่ยงในการเกิดอันตรายและวิธีการควบคุมความเสี่ยงที่เหมือนกัน การจัดการสารพิษจะต้องครอบคลุมถึงความน่าจะเป็นที่จะเกิดอันตรายทั้งสามประเภท คือ อันตรายทางกายภาพจากการเกิดระเบิดหรือไฟไหม้ ผลกระทบต่อสุขภาพในการสัมผัสและอันตรายต่อสิ่งแวดล้อมจากการรั่วและกระเด็นของสารพิษทั้งแบบเฉียบพลันและแบบเรื้อรัง รวมทั้งการกำจัดสารพิษที่ไม่เหมาะสม พนักงานต้องจำไว้เสมอถึงสิ่งสำคัญที่ต้องพิจารณาในขั้นตอนการบริหารจัดการสารพิษ ไม่จำเป็นว่าวัตถุมีพิษจะเข้ามาให้สถานที่ทำงานในรูปแบบของถัง กระป๋องหรือบรรจุภัณฑ์พลาสติกซึ่งมีฉลากชัดเจน แต่ยังสามารถเกิดขึ้นจากกระบวนการผลิตได้อีกด้วย

            ดังตัวอย่างเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในออสเตรเลียตะวันตกคือ    คนงานโรงกลั่นเหล้าองุ่นได้จัดเรียงถังไม้โอ๊กที่ใส่ไวน์ในห้องเย็นที่ปิดมิดชิด เขาใช้รถยกที่ใช้ก๊าซ LPG ในการยก โดยทำงานในตอนเช้า 2-3ชั่วโมง รวมถึงใช้เวลาตลอดทั้งบ่าย จนกระทั่งเริ่มมีอาการปวดศีรษะ เวียนศีรษะ เหนื่อยล้าและอาเจียน เขาต้องเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลเนื่องจากพิษของสารคาร์บอนมอนอกไซด์ โดยพบว่ามีสารคาร์บอนมอนอกไซด์ภายในห้องเย็นมากกว่า 550 ppm. 
            ตามมาตรฐานทั่วไป  ในระยะเวลาการทำงาน 8 ชั่วโมงทำงาน สารคาร์บอนมอนอกไซด์ต้องไม่เกิน 30 ppm. ในกรณีนี้ อาจมีการควบคุมการเก็บก๊าซ LPG ซึ่งเป็นสินค้าอันตรายอย่างเพียงพอ  แต่ในห้องเย็นไม่มีการควบคุมสารที่เกิดจากการใช้รถยกที่มีก๊าซLPG เป็นเชื้อเพลิง ซึ่งก็คือ คาร์บอนมอนอกไซด์  ผลก็คือเกิดควันพิษที่มีผลต่อสุขภาพของคนงาน หลังจากพักรักษาตัวในโรงพยาบาลสักพัก ก็ไม่มีอาการเจ็บป่วยอื่นๆอีก  ดังนั้น จึงควรมีระเบียบและแนวทางในการควบคุมผลกระทบจากวัตถุมีพิษโดยการดำเนินการจัดการสารพิษตามมาตรฐาน ให้เป็นความรับผิดชอบของผู้ผลิต ผู้จำหน่ายและผู้ใช้วัตถุมีพิษ   การประกาศถึงแนวทางในการแยกประเภท เพื่อให้ผู้ผลิต และผู้จำหน่ายสามารถแยกได้ว่าสินค้าที่จำหน่ายอยู่นั้นจัดอยู่ในประเภทที่เป็นอันตรายหรือไม่   ซึ่งโดยปกติก็เป็นหน้าที่ที่จะต้องทำอยู่แล้ว  หากพบว่าสินค้าใดถูกจัดเป็นวัตถุมีพิษ ก็เป็นความรับผิดชอบในการที่จะต้องติดฉลากที่ชัดเจน นอกจากนี้ยังต้องจัดให้มีเอกสารข้อมูลของผลิตภัณฑ์ในจุดที่จำหน่ายสินค้าด้วย เพื่อเป็นการให้ข้อมูลที่จำเป็นแก่ผู้ใช้ในการใช้สินค้าอย่างปลอดภัยIโดยอาจคุ้นเคยกันในชื่อ เอกสารเพื่อความปลอดภัย 
            ในเอกสารดังกล่าวยังมีการแจ้งถึงมาตรฐานจำนวนของสารเพื่อเป็นการชี้วัดว่าเมื่อสารพิษที่ใช้มีค่าเกินกว่าที่กำหนดก็จะเกิดอันตรายได้ จากตัวอย่างในโรงกลั่นเหล้าองุ่น ปริมาณคาร์บอนมอนอกไซด์ในอากาศเกินมาตรฐานที่กำหนดไว้ดังนั้นจึงเป็นอันตรายต่อสุขภาพ

            มีการปรับมาตรฐานและโครงร่างของระเบียบเกี่ยวกับวัตถุมีพิษ เนื่องจากการวิจัยและประสบการณ์ในการทำงานให้ข้อมูลเกี่ยวกับผลกระทบของวัตถุมีพิษต่อมนุษย์และสิ่งแวดล้อมได้มากขึ้น จนถึงเดี๋ยวนี้มีการเปลี่ยนแปลงมาตรฐานและรายการวัตถุที่กำหนดให้มีการดูแลสุขภาพ ทุกคนในที่ทำงานต้องตามให้ทันการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว 
            สินค้าอันตรายไม่ได้มีมาตรฐานเดียวกัน ในปัจจุบัน ได้มีการควบคมโดยกฎหมายและระเบียบ  หน่วยงานด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัยควรมีการประกาศมาตรฐานสินค้าอันตรายและเผยแพร่เพื่อให้ประชาชนได้ทราบ   เมื่อมีมาตรฐานสินค้าอันตรายและวัตถุมีพิษแล้ว   ก็จะช่วยคลายความสับสนของพนักงานเมื่อต้องทำงานกับสินค้าอันตรายและวัตถุมีพิษ แต่สิ่งที่สำคัญกว่าคือ เมื่อมีการใช้มาตรฐานดังกล่าวแล้ว สินค้าอันตรายและวัตถุมีพิษจะต้องได้รับการควบคุมโดยไม่ต้องถามว่าใช้ชื่อเรียกว่าอะไร



หน้าที่ 1